LÃNH ĐẠO 360 ĐỘ: LẮNG NGHE – KẾT NỐI – DẪN DẮT
Lãnh đạo 360 độ không chỉ là khả năng đưa ra quyết định hay truyền đạt mệnh lệnh. Một người có thể nói rất hay, có chuyên môn tốt và giữ vị trí quản lý cao, nhưng vẫn khó tạo ảnh hưởng nếu chưa biết lắng nghe những người xung quanh.
Trong doanh nghiệp, lắng nghe giúp người lãnh đạo hiểu điều nhân viên thực sự nghĩ, điều đồng nghiệp đang cần và những vấn đề chưa được nói thành lời.
Đằng sau một lời phàn nàn có thể là sự thiếu rõ ràng.
Đằng sau sự im lặng có thể là mất niềm tin.
Đằng sau kết quả làm việc chưa tốt có thể là vấn đề về năng lực, vai trò, nguồn lực hoặc động lực.
Vì vậy, lãnh đạo 360 độ cần bắt đầu bằng một năng lực tưởng đơn giản nhưng không dễ thực hành:
LẮNG NGHE ĐỂ HIỂU TRƯỚC KHI DẪN DẮT.
Lắng nghe là nền tảng của lãnh đạo 360 độ
Cách tiếp cận The 360° Leader của John C. Maxwell nhấn mạnh rằng ảnh hưởng lãnh đạo không chỉ đi từ trên xuống dưới. Một người có thể phát triển ảnh hưởng với cấp trên, đồng cấp và những người mình trực tiếp dẫn dắt. Maxwell Leadership cũng mô tả 360-Degree Leader là người dẫn dắt bằng ảnh hưởng thay vì chỉ dựa vào vị trí, quyền lực hay chức danh.
Tham khảo Becoming A 360° Leader – Maxwell Leadership
Điều đó gợi mở một nguyên tắc quan trọng: khi phải tạo ảnh hưởng trong nhiều hướng, người lãnh đạo cần hiểu con người trước khi muốn thuyết phục họ.
Và muốn hiểu, trước hết phải biết nghe.
Người chỉ nói thường biết điều mình muốn người khác nghe.
Người biết lắng nghe có cơ hội hiểu người khác đang nghĩ gì, lo điều gì, kỳ vọng điều gì và vì sao họ phản ứng theo một cách nhất định.
Đó là điểm khởi đầu của kết nối.
1. Lắng nghe để hiểu thay vì chờ đến lượt mình nói
Không phải cứ im lặng khi người khác nói là đang lắng nghe.
Nhiều người im lặng nhưng trong đầu đã chuẩn bị câu trả lời. Họ nghe để phản biện, nghe để bảo vệ quan điểm hoặc nghe để tìm điểm chưa đúng của đối phương.
Lắng nghe trong lãnh đạo 360 độ cần sâu hơn.
Người lãnh đạo cần tạm thời đặt phán xét sang một bên, tập trung vào nội dung, cảm xúc và bối cảnh của người đang chia sẻ.
Thay vì vội hỏi:
“Ai đúng? Ai sai?”
Hãy thử bắt đầu bằng:
“Điều gì đang thực sự xảy ra?”
“Bạn đang gặp khó khăn ở đâu?”
“Điều gì khiến bạn nhìn vấn đề theo cách này?”
Những câu hỏi đúng giúp cuộc đối thoại đi từ biểu hiện bên ngoài đến nguyên nhân bên trong.
2. Lắng nghe để nhận diện vấn đề thật
Trong quản trị, điều được nói ra chưa chắc đã là vấn đề gốc.
Một nhân viên nói khối lượng công việc quá nhiều có thể thực sự đang thiếu kỹ năng ưu tiên.
Một phòng ban cho rằng bộ phận khác không hợp tác có thể đang gặp vấn đề về mục tiêu và cơ chế phối hợp.
Một nhân sự ít phát biểu trong cuộc họp chưa chắc thiếu ý tưởng. Có thể họ từng đóng góp nhưng cảm thấy ý kiến của mình không được ghi nhận.
Nếu người lãnh đạo phản ứng ngay với biểu hiện bên ngoài, giải pháp rất dễ xử lý triệu chứng thay vì nguyên nhân.
Lãnh đạo 360 độ đòi hỏi khả năng:
NGHE → HỎI → KIỂM CHỨNG → THẤU HIỂU → HÀNH ĐỘNG.
Đôi khi, một câu hỏi bổ sung có giá trị hơn một lời khuyên được đưa ra quá sớm.
3. Lắng nghe để xây dựng niềm tin
Con người thường dễ mở lòng hơn khi cảm thấy tiếng nói của mình được tôn trọng.
Điều này không có nghĩa người lãnh đạo phải đồng ý với mọi ý kiến.
Lắng nghe và đồng ý là hai việc khác nhau.
Một nhà quản lý hoàn toàn có thể nói:
“Tôi hiểu góc nhìn của bạn. Sau khi cân nhắc dữ liệu và mục tiêu chung, chúng ta sẽ lựa chọn một phương án khác.”
Điều quan trọng là nhân viên biết quan điểm của họ đã được nghe và cân nhắc nghiêm túc.
Niềm tin không được xây dựng bằng việc chiều lòng tất cả mọi người.
Niềm tin được xây dựng qua sự tôn trọng, minh bạch và nhất quán.
Khi thực hành lãnh đạo 360 độ, khả năng tạo ra những cuộc đối thoại thẳng thắn giúp người lãnh đạo có thêm thông tin để đưa ra quyết định phù hợp.
4. Lắng nghe cấp trên để lãnh đạo lên trên
Lãnh đạo lên trên không có nghĩa là tìm cách điều khiển cấp trên.
Đó là khả năng hiểu ưu tiên, áp lực, kỳ vọng và mục tiêu của người lãnh đạo cao hơn để mình có thể đóng góp đúng giá trị.
Một quản lý chỉ tập trung vào công việc của phòng ban mình có thể hoàn thành nhiệm vụ nhưng vẫn chưa nhìn thấy bức tranh chung.
Khi biết lắng nghe cấp trên, họ hiểu tổ chức đang ưu tiên điều gì, vấn đề nào cần giải quyết trước và quyết định của mình ảnh hưởng đến toàn hệ thống ra sao.
Trong lãnh đạo 360 độ, lắng nghe giúp người quản lý chuyển từ tư duy:
“Đây là việc của tôi.”
sang:
“Đâu là kết quả chung mà tổ chức cần?”
5. Lắng nghe đồng cấp để tăng khả năng phối hợp
Xung đột giữa các phòng ban thường xuất hiện khi mỗi bên chỉ nhìn vấn đề từ vị trí của mình.
Kinh doanh muốn tốc độ.
Vận hành muốn ổn định.
Marketing muốn xây dựng thương hiệu.
Tài chính muốn kiểm soát chi phí.
Nhân sự muốn đảm bảo con người và chính sách.
Không bên nào nhất thiết sai.
Vấn đề xuất hiện khi mọi người ngừng nghe nhau.
Lãnh đạo 360 độ yêu cầu khả năng ảnh hưởng ngang hàng, nơi quyền lực chức danh thường không đủ để tạo ra sự hợp tác bền vững. Maxwell Leadership cũng xem “leading across” – ảnh hưởng ngang hàng – là một thành phần của mô hình 360° Leader.
Lắng nghe giúp người lãnh đạo hiểu lợi ích, khó khăn và giới hạn của bộ phận khác. Từ đó, hai bên có thể tìm điểm chung thay vì chỉ bảo vệ mục tiêu riêng.
6. Lắng nghe nhân viên để dẫn dắt đúng
Người quản lý càng lên cao càng có nguy cơ xa thông tin thực tế.
Báo cáo có thể cho biết doanh số giảm, nhưng người trực tiếp gặp khách hàng mới biết khách hàng đang phản ứng với điều gì.
KPI có thể cho biết hiệu suất thấp, nhưng cuộc trò chuyện đúng cách mới giúp phát hiện nhân viên thiếu năng lực, thiếu công cụ hay thiếu sự rõ ràng.
Vì vậy, người thực hành lãnh đạo 360 độ cần tạo những khoảng thời gian thực sự dành cho việc nghe đội ngũ.
Không chỉ nghe khi có vấn đề.
Hãy nghe trong cuộc họp, phản hồi định kỳ, trao đổi một-một và cả những cuộc trò chuyện ngắn hằng ngày.
Lắng nghe đều đặn giúp lãnh đạo có cơ hội nhận biết vấn đề trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.
Thầy có thể kết nối nội dung này với bài viết về 5 kỹ năng giúp lãnh đạo truyền cảm hứng và dẫn dắt đội ngũ vượt khó để mở rộng cụm nội dung lãnh đạo trên website.
7. Lắng nghe khách hàng để giữ tổ chức gần thị trường
Khách hàng là một nguồn phản hồi quan trọng đối với doanh nghiệp.
Nhưng lắng nghe khách hàng không chỉ là đọc đánh giá tích cực hay xử lý khiếu nại.
Người lãnh đạo cần quan tâm khách hàng đang thay đổi điều gì, nhu cầu nào chưa được đáp ứng, điều gì khiến họ lựa chọn và điều gì khiến họ rời đi.
Những tín hiệu này giúp tổ chức kiểm tra lại sản phẩm, dịch vụ và cách vận hành.
Lãnh đạo 360 độ vì thế không chỉ kết nối bên trong doanh nghiệp. Người lãnh đạo còn cần duy trì khả năng lắng nghe môi trường bên ngoài để tránh việc tổ chức chỉ nhìn vào chính mình.
8. Lắng nghe chính mình trước khi phản ứng
Có một đối tượng người lãnh đạo thường quên lắng nghe:
Chính mình.
Trước một cuộc tranh luận, hãy nhận diện mình đang tức giận, lo lắng hay phòng thủ.
Trước một quyết định lớn, hãy tự hỏi mình đang dựa trên dữ liệu hay phản ứng cảm xúc.
Trước khi phê bình nhân viên, hãy xem mục tiêu của cuộc trao đổi là giúp họ tiến bộ hay chỉ giải tỏa sự khó chịu của bản thân.
Khả năng tự quan sát giúp người lãnh đạo tạo khoảng cách giữa cảm xúc và hành động.
Đây là một phần quan trọng của lãnh đạo 360 độ, bởi người chưa quản trị tốt phản ứng của mình sẽ khó tạo ra môi trường giao tiếp cởi mở cho người khác.
Từ lắng nghe đến kết nối và dẫn dắt
Lắng nghe không phải đích đến cuối cùng.
Người lãnh đạo nghe để hiểu, hiểu để kết nối và kết nối để dẫn dắt phù hợp hơn.
Quá trình đó có thể được hình dung:
LẮNG NGHE → THẤU HIỂU → KẾT NỐI → TIN TƯỞNG → DẪN DẮT.
Khi con người cảm thấy mình được nghe, họ có xu hướng chia sẻ nhiều thông tin hơn.
Khi thông tin rõ hơn, người lãnh đạo có thêm cơ sở để ra quyết định.
Khi quyết định được giải thích minh bạch, đội ngũ dễ hiểu vai trò và cùng hành động.
Đó chính là sức mạnh thực tế của lãnh đạo 360 độ.
Muốn người khác đi cùng mình, trước hết hãy hiểu họ đang đứng ở đâu.
MindTalk Talent đồng hành phát triển năng lực lãnh đạo
Học viện Đào tạo và Tư vấn MindTalk Talent triển khai các chương trình đào tạo dành cho CEO, chủ doanh nghiệp, quản lý cấp trung và đội ngũ doanh nghiệp về lãnh đạo 360 độ, giao tiếp lãnh đạo, quản trị đội nhóm, lắng nghe, phản hồi và phát triển năng lực dẫn dắt.
Nội dung đào tạo có thể được thiết kế theo tình huống thực tế của từng doanh nghiệp, hướng đến việc chuyển kiến thức thành năng lực ứng dụng trong công việc.
Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm lộ trình cố vấn đồng hành giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững để kết nối năng lực lãnh đạo với hệ thống quản trị và phát triển tổ chức.
Đừng chỉ học cách nói để người khác nghe.
Hãy học cách nghe để hiểu người khác, kết nối đúng và dẫn dắt hiệu quả hơn.
📩 ĐĂNG KÝ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO DOANH NGHIỆP
HỌC VIỆN ĐÀO TẠO VÀ TƯ VẤN MINDTALK TALENT
Trụ sở chính: 86/42 Đường Phổ Quang, Phường Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0343 868 498
Fanpage: HocvienMindtalktalent
Website: mindtalktalent.edu.vn – dangtiendung.vn
#LangNghe #LanhDao360Do #GiaoTiepLanhDao #LanhDaoDoiNhom #KetNoiDoiNgu #KyNangLanhDao #MindTalkTalent
